Zwolnienie z PIT świadczeń na rzecz pracownika na podnoszenie kwalifikacji zawodowych

2010-03-02

Źródło: Tax24 - nr 5, luty 2010 r.

http://www.deloitte.com/pl/tax24

Wartość świadczeń otrzymanych przez pracownika w związku z opłacaniem przez pracodawcę kosztów kształcenia w ramach aplikacji radcowskiej oraz aplikacji adwokackiej, stanowi dla pracownika przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, jednakże z uwagi na zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 90 tej ustawy pracodawca nie jest obowiązany do naliczania i odprowadzania PIT z tego tytułu.

Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r. (Sygn: IPPB4/415-691/09-4/SP )

Stan faktyczny

Wnioskodawca (kancelaria prawna) zatrudnia na umowę o pracę aplikantów radcowskich i aplikantów adwokackich. Pracodawca zamierza opłacić kilku pracownikom opłatę za szkolenia w ramach tych aplikacji. Czy wartość świadczenia poniesionego przez pracodawcę na rzecz pracownika na podnoszenie jego kwalifikacji zawodowych jest zwolniona od PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT?

Komentarz Deloitte

Zgodnie z poglądem dominującym obecnie w orzecznictwie sądów i wyrażanym coraz częściej w interpretacjach władz skarbowych, zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego reguluje szereg aktów prawnych, a forma edukacji pracowniczej może przybierać najróżniejsze postaci.

Na potwierdzenie powyższego wskazać można chociażby interpretację ogólną Ministra Finansów z 30 kwietnia 2008 r. (DD3/033/10/KDJ/08/173) czy wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2008 r. (III SA/Wa 1862/07).

Analizując przedmiotową kwestię należy mieć na uwadze brzmienie przepisów ustawy o radcach prawnych oraz ustawy prawo o adwokaturze. I tak, ww. ustawy stanowią, iż celem aplikacji jest przygotowanie aplikanta do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego/adwokata. Taki zapis powoduje, że aplikacja (ale i pozostałe szkolenia odbywane przez aplikantów) mieszczą się w zakresie pojęciowym pozaszkolnej formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a sfinansowanie pracownikowi przez pracodawcę kosztów tego typu ,,szkolenia", co do zasady, korzystać może ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT.

Na uwagę zasługuje fakt, iż jak stanowi art. 4a ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze, adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce, przy czym wspólni-kami mogą być wyłącznie adwokaci lub adwokaci i radcowie prawni, a wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, iż zawód adwokata wykonywany może być przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje jedynie w podmiotach mających ściśle określoną formę prawną i ściśle zdefiniowany przedmiot działalności.

Mając na uwadze powyższe, kluczową kwestią z punktu widzenia omawianej sprawy wydaje się być odpowiedź na pytanie, czy aplikacja i szkolenia w ramach aplikacji mogą zostać uznane za element podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub wykształcenia ogólnego pracownika. Tym samym nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostają warunki zatrudnienia osoby uczestniczącej w szkoleniu, jak i przedmiot działalności spółki.

W doktrynie prawa pracy powszechnie przyjmuje się, że przez kwalifikacje zawodowe rozumieć należy kwalifikacje wymagane do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku u danego pracodawcy.

Podsumowując, choć oczywistym jest, iż aplikacja i inne szkolenia stanowią pozaszkolną formę kształcenia, jeżeli wiedza i umiejętności praktyczne zdobyte w trakcie takich zajęć są niezbędne lub przydatne w znacznym stopniu do wykonywania aktualnych lub przyszłych obowiązków zawodowych danego pracownika to tak ponoszone przez spółkę wydatki nie powinny stanowić dla tego pracownika przychodu ze stosunku pracy. Natomiast jeżeli między zdobywaną wiedzą a zakresem obowiązków pracownika brak jest powiązań (odbycie aplikacji czy szkolenia nie jest niezbędne lub przydatne w znacznym stopniu do wykonywania zadań powierzonych pracownikowi) wówczas powstać może wątpliwość, czy tak poniesione koszty nadal korzystać mogą ze wskazanego powyżej zwolnienia.

Autor: Łukasz Lubicz, Menedżer, Dział Doradztwa Podatkowego Deloitte